Anlaşmalı Boşanma Davası Ve Protokolü: 2025 Güncel Uygulama Rehberi; Kayseri Anlaşmalı Boşanma

Kapsamlı Rehber ve Yargıtay Uygulamaları

Türk hukuk sisteminde, eşlerin özgür iradeleriyle evlilik birliğini sonlandırmalarına imkân tanıyan en hızlı ve pratik yöntem anlaşmalı boşanmadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen bu dava türü, irade serbestisine dayanmakla birlikte, hakimin denetimini zorunlu kılan kendine özgü bir yapıya sahiptir. Tarafların yalnızca “boşanmak istiyoruz” demeleri yeterli değildir; boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında da tam bir mutabakata varmaları ve bu anlaşmanın hakim tarafından onaylanması gerekir.

1. Anlaşmalı Boşanmanın Temel Şartları

Kanun koyucu, anlaşmalı boşanma için dört temel şart öngörmüştür. Bu şartlardan herhangi biri gerçekleşmezse dava reddedilir veya çekişmeli boşanma davası olarak devam eder.

A. Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması

Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evlilik tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması zorunludur. Bu süre, ani ve düşünülmeden verilen kararların önüne geçmek amacıyla getirilmiştir.

Yargıtay Uygulaması:

• Bir yıllık süre dava şartıdır ve hakim tarafından re’sen gözetilir.
• Dava açıldığı tarihte süre dolmamışsa, taraflar anlaşmış olsalar bile anlaşmalı boşanma kararı verilemez.

İlgili Karar:
Yargıtay 2. HD, 07.11.2007 T., E. 1911, K. 15180

B. Eşlerin Birlikte Başvurması veya Davanın Kabul Edilmesi

Dava;

• eşlerin ortak imzalı dilekçesiyle açılabilir,
• bir eşin açtığı davanın, diğer eş tarafından duruşmada kabul edilmesiyle anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir.

Çekişmeli olarak açılan bir boşanma davası, yargılamanın her aşamasında tarafların anlaşmasıyla anlaşmalı boşanmaya çevrilebilir.

C. Tarafların Hakim Huzurunda Bizzat Dinlenmesi

Anlaşmalı boşanmanın en kritik usul şartı, tarafların bizzat hakim tarafından dinlenmesidir.

• Tarafların avukatları bulunsa bile asiller duruşmada hazır olmalıdır.
• Sadece vekilin beyanı yeterli değildir.
• Hakim, boşanma iradesinin serbestçe açıklandığını doğrudan gözlemlemelidir.

İlgili Yargıtay Kararları:

• Yargıtay 2. HD, 07.12.2004 T., E. 12769, K. 14617
• Yargıtay 2. HD, 21.03.2017 T., E. 2015/25390, K. 2017/3049
• Yargıtay 2. HD, 03.04.1990 T., E. 1989/10658, K. 1990/200

D. Hakimin Anlaşmayı Uygun Bulması

Tarafların;

• tazminat,
• nafaka,
• velayet,
• kişisel ilişki

konularında vardıkları anlaşmanın hakim tarafından uygun bulunması gerekir.

Hakim, tarafların ve özellikle çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir. Ancak bu değişiklikler taraflarca kabul edilmezse, anlaşmalı boşanma kararı verilemez.

2. Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?

Protokol, anlaşmalı boşanmanın bel kemiğidir. Geçerli ve ileride sorun yaratmayan bir protokolde şu hususlar açık ve net şekilde düzenlenmelidir:

A. Mali Sonuçlar (Tazminat ve Nafaka)

• Maddi ve manevi tazminat istenip istenmediği,
• İsteniyorsa miktarı ve ödeme şekli,
• Yoksulluk nafakası konusunda açık irade beyanı

net biçimde yazılmalıdır.

⚠️ Önemli Uyarı:
“Karşılıklı mali haklarımızdan feragat ediyoruz” ifadesi, ileride dava açma hakkını ortadan kaldırabilir.

İlgili Yargıtay Kararları:

• YHGK, 27.11.2013 T., E. 2013/8-185, K. 2013/1601
• Yargıtay 2. HD, 05.02.2003 T., E. 2003/309, K. 2003/1676
• Yargıtay 2. HD, 02.06.2011 T., E. 2010/8242, K. 2011/9737

B. Çocukların Durumu (Velayet ve Kişisel İlişki)

• Velayetin kime verileceği
• Diğer ebeveynle kişisel ilişki gün ve saatleri

protokolde açıkça yer almalıdır.

Hakim, çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa değişiklik yapabilir; ancak bu değişiklik taraflarca kabul edilmezse dava çekişmeliye döner.

İlgili Yargıtay Kararları:

• Yargıtay 2. HD, 14.04.2004 T., E. 2004/3807, K. 2004/4741
• Yargıtay 2. HD, 26.02.2014 T., E. 2013/21567, K. 2014/3915
• Yargıtay 2. HD, 09.04.2002 T., E. 4194, K. 4994

C. İştirak Nafakası

İştirak nafakası kamu düzenine ilişkindir.

• Protokolde “istenmiyor” denilse bile,
• Hakim çocuğun menfaati için nafaka takdir edebilir,
• İleride artırım davası açılabilir.

İlgili Karar:
Yargıtay 2. HD, 01.10.2014 T., E. 2014/12403, K. 2014/19006

3. Çekişmeliye Dönüşme Halleri

Taraflardan biri duruşmada:

• boşanmak istemediğini,
• protokoldeki bir maddeyi kabul etmediğini

beyan ederse, dava çekişmeli boşanma davasına dönüşür.

İlgili Yargıtay Kararları:

• Yargıtay 2. HD, 17.06.2019 T., E. 2019/3660, K. 2019/7254
• Yargıtay 2. HD, 03.07.2019 T., E. 2019/4548, K. 2019/7998
• Yargıtay 2. HD, 06.05.2019 T., E. 2019/2943, K. 2019/5471

4. Kararın Kesinleşmesi ve Kanun Yolu

Anlaşmalı boşanma kararına karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması, anlaşmadan dönme anlamına gelir.

İlgili Yargıtay Kararları:

• Yargıtay 2. HD, 10.03.2015 T., E. 2014/20325, K. 2015/4097
• Yargıtay 2. HD, 07.02.2017 T., E. 2016/7470, K. 2017/1221
• Yargıtay 2. HD, 21.01.2015 T., E. 2014/19548, K. 2015/1083

5. Dürüstlük Kuralı ve Tebligat

Kararın uzun süre tebliğe çıkarılmaması veya evliliğin fiilen sürdürülmesi, boşanma iradesinin samimi olmadığı şeklinde değerlendirilir.

İlgili Yargıtay Kararları:

• Yargıtay 2. HD, 25.03.2009 T., E. 3032, K. 5522
• Yargıtay 2. HD, 08.11.2012 T., E. 2012/8966, K. 2012/26595
• Yargıtay 2. HD, 14.03.2011 T., E. 2010/3558, K. 2011/4409

6. Geleceğe Yönelik Haklardan Feragat

Protokolle, ileride açılabilecek davalardan (örneğin velayetin değiştirilmesi) feragat edilmesi geçersizdir.

İlgili Yargıtay Kararları:

• Yargıtay 2. HD, 04.02.2014 T., E. 2013/11644, K. 2014/1866
• Yargıtay 2. HD, 04.07.2019 T., E. 2019/2282, K. 2019/8150

Sonuç

Anlaşmalı boşanma, “ya hep ya hiç” kuralının geçerli olduğu bir dava türüdür. Tüm konularda tam anlaşma sağlanmadıkça karar verilemez. Protokolün eksiksiz hazırlanması ve tarafların duruşmadaki beyanlarının tutarlı olması, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından hayati önemdedir.

⚖️ Sorumluluk Reddi (Disclaimer)

Bu içerik, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay, kendi özelliklerine göre farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Hak kaybı yaşamamak adına, boşanma süreci ve yasal haklarınız konusunda alanında uzman bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir. Bu içerikte yer alan bilgilerin güncelliği ve uygulanabilirliği konusunda yazar veya platform sorumluluk kabul etmez.